Kierunek przygoda: nadwarciańska przyroda

Wakacje to doskonała okazja, aby oderwać się od codzienności i zatopić w naturę. Wokół Autostrady Wielkopolskiej znajdziecie wiele zachwycających przyrodniczo terenów – idealnych, by spędzić czas z rodziną na łonie przyrody. W tej odsłonie akcji „Kierunek: przygoda” zapraszamy do trzech parków, które łączy rzeka Warta. Zachęcamy do odkrywania nadwarciańskiej przyrody. Trasa ma ponad 300 km długości, dlatego warto podzielić ją na etapy.

Przystanek pierwszy: starorzecze i wydmy

Aby dotrzeć do Nadwarciańskiego Parku Krajobrazowego, musimy zjechać z autostrady A2 na węźle w Słupcy – w kierunku na Ciążeń. Park ma powierzchnię ponad 134 km2 i leży w dolinie Warty (między autostradą A2 a ujściem Prosny do Warty), na wysokości Pyzdr. Zwiedzanie można zacząć w Lądzie (np. przy okazji wyprawy „Świątynie, klasztory i słup”) lub w Pyzdrach – jednym z najstarszych miast województwa wielkopolskiego, którego dzieje najlepiej opisuje hasło „Wielka historia w małym miasteczku”.

Pyzdry, nagrodzone tytułem „Cudu Polski 2024”, były jednym z najważniejszych średniowiecznych miast Wielkopolski, a ich początki sięgają czasów prasłowiańskich. Miasteczko nazywane jest wystrzałowym, bo to właśnie tu w 1383 roku, po raz pierwszy w Polsce użyto armaty. Huk wystrzałów towarzyszy Pyzdrom do dziś – w mieście organizowany jest festyn „Wystrzałowe Pyzdry”. Warto zobaczyć imponujący mural o powierzchni 330 m2, dom podcieniowy (najstarszy budynek w mieście), kościół pw. Ścięcia św. Jana Chrzciciela, schody mozaikowe, które tworzy ponad 50 tysięcy elementów, oraz holenderski wiatrak. Z mostu w Pyzdrach można podziwiać nie tylko przepiękną panoramę miasteczka, ale również uroki Warty. Przy moście rozpoczyna się ścieżka przyrodnicza Pyzdry – Białobrzeg (ok. 8 km), która prowadzi przez zróżnicowane przyrodniczo tereny.

Nadwarciański Park Krajobrazowy to teren niezwykle cenny przyrodniczo, który chroni polodowcowy krajobraz z rozległą pradoliną Warty. Malownicze starorzecza, rozlewiska Warty i mokradła są ostoją dla ptaków – znajdują się tu siedliska 240 gatunków. Najbardziej charakterystycznym elementem krajobrazu parku są rozległe łąki, które w okresie kwitnienia zachwycają barwami. Ciekawostką są także wydmy śródlądowe, np. Białe Góry w okolicach Rataj. Dotrzemy do nich z miejscowości Pietrzyków, gdzie ponadto znajduje się punkt widokowy (z lunetą) na Nadwarciański Park Krajobrazowy.

Przystanek drugi: kraina tysięcy dębów

Z Pyzdr, przez Wrześnię, wracamy na Autostradę Wielkopolską i kierujemy się do Rogalina, centrum krainy tysiąca dębów. Rogaliński Park Krajobrazowy o powierzchni 127,5 km2 rozciąga się w dolinie Warty, między Puszczykowem, Mosiną i Śremem. Znajduje się tu jedno z największych w Europie skupisk wielowiekowych dębów szypułkowych, które rosną w malowniczym krajobrazie pastwiskowo-łąkowym. Ochroną objęto 1453 dęby, a 860 z nich zostało uznanych za pomniki przyrody. Na terenie parku wyznaczono 4 szlaki dydaktyczne: Bobrowy Szlak (długość 8,75 km, 9 przystanków), Borówkowy Szlak (długość 8 km, 20 przystanków), Rogalinek – Rogalin (długość 8 km, 5 przystanków), Stare drzewa w Majątku Rogalin (długość 6,1 km, 9 przystanków).

Największą atrakcją utrzymanego w stylu angielskim przypałacowego parku w Rogalinie są słynne dęby Lech, Czech i Rus. Najstarszy z nich, Rus, ma ponad 800 lat. Warto zwiedzić również pałac Raczyńskich, który jest oddziałem Muzeum Narodowego w Poznaniu i prezentowana jest w nim wspaniała kolekcja obrazów. Nieopodal pałacu, na wzniesieniu, znajduje się kaplica pałacowa, nawiązująca architekturą do starożytnego Rzymu.

Będąc w tej okolicy, warto zobaczyć m.in. drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła z XVIII w. w Rogalinku. W Czmońcu (trasa Bobrowy Szlak) znajduje się wieża widokowa, z której szczytu rozpościera się panorama na tę malowniczą okolicę.

Przystanek trzeci: kraina gęsi

Trzeci, najdłuższy etap wyprawy, prowadzi nas autostradą A2 do węzła Rzepin i dalej do Parku Narodowego „Ujście Warty”. Jest to najmłodszy park narodowy w Polsce, jeden z najważniejszych punktów na ornitologicznej mapie kraju. Na tym unikatowym w skali europejskiej terenie podmokłym dominują rozległe łąki, turzycowiska i trzcinowiska. Teren stwarza idealne warunki dla bytowania ptaków – stwierdzono tu ponad 280 gatunków, w tym 170 lęgowych. Symbolem parku jest gęś tundrowa.

W parku wytyczono ciekawe ścieżki dydaktyczne, m.in. Olszynki, Mokradła, Ptasim Szlakiem. Przy budynku dyrekcji parku w Chyrzynie znajduje się Przyrodniczy Ogród Zmysłów (ogródek dydaktyczny z zadaniami do samodzielnego wykonania).

Warto odwiedzić również Ornitovo (Ośrodek Muzealno-Edukacyjny Parku Narodowego „Ujście Warty”) w Słońsku. Nowoczesna, interaktywna ekspozycja, w ośmiu tematycznych salach, odkrywa przyrodnicze ciekawostki parku, często prezentując miejsca na co dzień niedostępne. Do największych atrakcji Ornitova należy wirtualny lot balonem nad parkiem narodowym.